Nieuwe Europese regeling: Carbon Border Adjustment Mechanism (CBAM)

Het Carbon Border Adjustment Mechanism (CBAM) is een (nieuwe) Europese regeling die regelt dat bedrijven vanaf 1 januari 2026 buiten de EU-vergunningen moeten aanvragen via de Nederlandse Emissieautoriteit voor de CO2-uitstoot van hun producten die naar Europa worden geïmporteerd. Vooral energie-intensieve producten vallen hieronder.

Wat voor producten vallen onder de regeling? Vooral energie-intensieve producten vallen hieronder zoals:

  1. Staal en ijzer
  2. Aluminium
  3. Cement
  4. Mest
  5. Elektriciteit

Waarom bestaat de CBAM?

De CBAM is in het leven geroepen om oneerlijke concurrentie aan te pakken buiten de EU. Tot nu was het zo dat buiten de EU produceren en vervolgens importeren goedkoper was. De CBAM zorgt ervoor dat productie even duur wordt buiten de EU als binnen de EU en het niet meer aantrekkelijker is om de productie buiten de EU te doen.

Wanneer is de CBAM van toepassing?

Als een importeur meer dan 50 ton per jaar aan energie-intensieve producten importeert, dan heeft hij te maken met de CBAM. Automatisch leidt dit tot extra administratieve handelingen en extra kosten.

Wat betekent dit?

Boven de 50 ton dient een importeur CBAM certificaten te kopen. Dit kan door tijdig een aanvraag te doen bij de Nederlandse Emissieautoriteit. Let op: bij de CBAM geldt dat de regeling per product en per component kan worden toegepast. Als een eindproduct meerdere van deze materialen bevat, moet de CO2-uitstoot afzonderlijk worden vastgesteld. Daarna worden alle emissies bij elkaar opgeteld om de totale CBAM-verplichting voor dat product te berekenen.
Tevens moet een importeur rapportages over CO2-uitstoot leveren en moet hij contracten aanpassen om onverwachte kosten en vertragingen op te vangen.

Tijdslijn

De CBAM start op 1 januari 2026. De CBAM-certificaten moeten vanaf 1 februari 2027 worden ingeleverd bij de Europese Commissie via het CBAM-register. De inlevering vindt plaats na de jaarlijkse aangifte. Vanaf 2027 moet de importeur elk kwartaal voldoende CBAM-certificaten op de rekening hebben staan. Als er buiten de EU al betaald is voor de CO2-uitstoot, dan worden deze kosten verrekend in de CBAM-aangifte.

Praktische tips

Enkele praktische tips om goed voorbereid te zijn op de invoer van de CBAM:

  • Inventariseer welke goederen onder de CBAM vallen;
  • Documenteer CO2-uitstoot zorgvuldig – welke componenten zijn CBAM-plichtig en hoe zijn de emissies berekend?
  • Controleer bronnen goed via certificaten, emissieverklaringen of audits;
  • Neem niet zomaar aan dat de juiste gegevens zijn overhandigd;
  • Bewaar documentatie tenminste voor 10 jaar.
Author Image
Dit artikel is geplaatst door
Elise van Diermen – de Graaf
,
Senior Claims Consultant